ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΝ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟΝ
ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΚΩΟΥ ΚΑΙ ΝΙΣΥΡΟΥ
--------------

21 Δεκεμβρίου:

ΚΥΡΙΑΚΗ - ΠΡΟ ΤΗΣ ΧΡΙΣΤΟΥ ΓΕΝΝΗΣΕΩΣ
(Ὄρθρος, Θεία Λειτουργία) Ἱερός Ναός Ἀσωμάτων Ἀσφενδιοῦ -------------------------- ὥρα 07:00 π.μ.

24 Δεκεμβρίου:

ΤΕΤΑΡΤΗ - ΠΡΟΕΟΡΤΙΑ ΤΗΣ ΧΡΙΣΤΟΥ ΓΕΝΝΗΣΕΩΣ
(Ὄρθρος, Μεγάλαι Ὧραι, Μέγας Ἑσπερινός τῶν Χριστουγέννων μετά τῆς Θείας Λειτουργίας τοῦ Μεγάλου Βασιλείου)
 Ἱερός Μητροπολιτικός Ναός Ἁγίου Νικολάου ------------------------------------------------ ὥρα 06:00 π.μ.

25 Δεκεμβρίου:

ΠΕΜΠΤΗ - Η ΚΑΤΑ ΣΑΡΚΑ ΓΕΝΝΗΣΙΣ ΤΟΥ ΚΥΡΙΟΥ ΚΑΙ ΘΕΟΥ
ΚΑΙ ΣΩΤΗΡΟΣ ΗΜΩΝ ΙΗΣΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ
(Ὄρθρος, Θεία Λειτουργία) Ἱερός Μητροπολιτικός Ναός Παναγίας Ποταμητίσσης Νισύρου -- ὥρα 06:00 π.μ.

26 Δεκεμβρίου:

ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ - Η ΣΥΝΑΞΙΣ ΤΗΣ ΥΠΕΡΑΓΙΑΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ
(Ὄρθρος, Θεία Λειτουργία) Ἱερός Ναός Γενεσίου Θεοτόκου Ἐμπορειοῦ Νισύρου ------------ ὥρα 07:30 π.μ.

27 Δεκεμβρίου:

ΣΑΒΒΑΤΟΝ - ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΠΡΩΤΟΜΑΡΤΥΡΟΣ ΚΑΙ ΑΡΧΙΔΙΑΚΟΝΟΥ ΣΤΕΦΑΝΟΥ
(Ὄρθρος, Θεία Λειτουργία) Ἱερά Μονή Παναγίας Σπηλιανῆς Νισύρου ------------------------ ὥρα 07:00 π.μ.

28 Δεκεμβρίου:

ΚΥΡΙΑΚΗ - ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΧΡΙΣΤΟΥ ΓΕΝΝΗΣΙΝ
(Ὄρθρος, Θεία Λειτουργία) Ἱερός Ναός Ἁγίας Παρασκευῆς ----------------------------------- ὥρα 07.00 π.μ.

1 Ἰανουαρίου:

ΠΕΜΠΤΗ - Η ΚΑΤΑ ΣΑΡΚΑ ΠΕΡΙΤΟΜΗ ΤΟΥ ΚΥΡΙΟΥ ΚΑΙ ΘΕΟΥ
ΚΑΙ ΣΩΤΗΡΟΣ ΗΜΩΝ ΙΗΣΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ – ΜΝΗΜΗ ΜΕΓΑΛΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ
(Ὄρθρος, Θεία Λειτουργία) Ἱερός Μητροπολιτικός Ναός Ἁγίου Νικολάου ------------------- ὥρα 07:00 π.μ.
ΔΟΞΟΛΟΓΙΑ ΕΠΙ ΤΗ 1η ΤΟΥ ΕΤΟΥΣ--------------------------------------------------------- ὥρα 10:30 π.μ.

4 Ἰανουαρίου:

ΚΥΡΙΑΚΗ - ΠΡΟ ΤΩΝ ΦΩΤΩΝ
(Ὄρθρος, Θεία Λειτουργία) Ἱερός Ναός Εἰσοδίων Θεοτόκου Κεφάλου ---------------------- ὥρα 07:00 π.μ.

5 Ἰανουαρίου:

ΔΕΥΤΕΡΑ - ΠΑΡΑΜΟΝΗ ΤΩΝ ΦΩΤΩΝ
(Ὄρθρος, Μεγάλαι Ὧραι, Μέγας Ἑσπερινός τῶν Φώτων, Θεία Λειτουργία τοῦ Μεγάλου Βασιλείου –ΑΓΙΑΣΜΟΣ)
Ἱερός Ναός Ἁγίου Παύλου Πόλεως Κῶ -------------------------------------------------------- ὥρα 06:00 π.μ.

6 Ἰανουαρίου:

ΤΡΙΤΗ - ΤΑ ΑΓΙΑ ΘΕΟΦΑΝΕΙΑ ΤΟΥ ΚΥΡΙΟΥ ΚΑΙ ΘΕΟΥ
ΚΑΙ ΣΩΤΗΡΟΣ ΗΜΩΝ ΙΗΣΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ
(Ὄρθρος, Θεία Λειτουργία, ΜΕΓΑΣ ΑΓΙΑΣΜΟΣ) Ἱερός Μητροπολιτικός Ναός Ἁγίου Νικολάου - ὥρα 06:00 π.μ.
Μετά τό πέρας ἡ Ἱερά πομπή ἐκκινεῖ διά τήν ΚΑΤΑΔΥΣΙΝ ΤΟΥ ΤΙΜΙΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ
εἰς τήν πρό τοῦ Διοικητηρίου προβλῆτα. ------------------------------------------------------- ὥρα 10.30 π.μ.

7 Ἰανουαρίου:

ΤΕΤΑΡΤΗ - ΣΥΝΑΞΙΣ ΤΟΥ ΤΙΜΙΟΥ ΕΝΔΟΞΟΥ ΠΡΟΦΗΤΟΥ ΠΡΟΔΡΟΜΟΥ
ΚΑΙ ΒΑΠΤΙΣΤΟΥ ΙΩΑΝΝΟΥ
(Ὄρθρος, Θεία Λειτουργία) Ἱερός Ναός Ἁγίας Παρασκευῆς ----------------------------------- ὥρα 07.00 π.μ.

Εὐφρόσυνα Χριστούγεννα! Αἴσιον καί εὐλογημένον τό Νέον Ἔτος 2015!

Ο Δήμος Κω και το Δημοτικό Συμβούλιο Κω σε συνεργασία με την Ιερά Μητρόπολη Κώου και Νισύρου, συνδιοργανώνουν για την εορταστική περίοδο που διανύουμε τις παρακάτω εκδηλώσεις:

• ΚΥΡΙΑΚΗ 21-12-2014:
ΣΥΝΑΥΛΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΣΥΛΛΟΓΟ ΙΕΡΟΨΑΛΤΩΝ ΚΩ
ΩΡΑ: 18.00-20.00
ΤΟΠΟΣ: ΠΥΛΙ-ΚΩ στο ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΠΥΛΙΟΥ

• ΣΑΒΒΑΤΟ 27-12-2014:
ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΚΑΘΗΓΗΤΟΥ ΛΑΟΓΡΑΦΙΑΣ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ κ. ΜΗΝΑ ΑΛ. ΑΛΕΞΙΑΔΗ ΜΕ ΘΕΜΑ ''ΨΗΦΙΔΕΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΘΙΜΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΔΩΔΕΚΑΗΜΕΡΟΥ'' σε συνεργασία με το 2ο Δημοτικό Σχολείο.
ΩΡΑ: 18.00-20.00
ΤΟΠΟΣ: ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΕΣΤΙΑ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ ΚΩΟΥ ΚΑΙ ΝΙΣΥΡΟΥ

• ΚΥΡΙΑΚΗ 28-12-2014:
ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ''Η ΟΣΙΑ ΜΕΛΩ ΣΤΗ ΒΟΥΡΡΙΝΑ ΤΗΣ ΚΩ. ΛΑΪΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΚΑΙ ΛΑΤΡΕΙΑ'' ΤΟΥ ΣΕΒΑΣΜΙΩΤΑΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΟΥ ΚΩΟΥ ΚΑΙ ΝΙΣΥΡΟΥ κ. ΝΑΘΑΝΑΗΛ ΑΠΟ ΤΟΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗ ΛΑΟΓΡΑΦΙΑΣ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ κ. ΜΗΝΑ ΑΛ. ΑΛΕΞΙΑΔΗ, ΤΗΝ ΛΕΚΤΟΡΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΛΑΟΓΡΑΦΙΑΣ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ κ. ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΧΡΥΣΑΝΘΟΠΟΥΛΟΥ ΚΑΙ ΤΟΝ ΕΠΙΚΟΥΡΟ ΚΑΘΗΓΗΤΗ ΛΑΟΓΡΑΦΙΑΣ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ κ. ΓΕΩΡΓΙΟ ΘΑΝΟΠΟΥΛΟ
ΩΡΑ: 18.00-20.00
ΤΟΠΟΣ: ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΕΣΤΙΑ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ ΚΩΟΥ ΚΑΙ ΝΙΣΥΡΟΥ

Για το προεδρείο του δημοτικού συμβουλίου Νίκος Μυλωνάς

Μέ λαμπρότητα ἑορτάστηκε καί ἐφέτος στήν Κῶ ἡ μνήμη τοῦ πολιούχου της, Ἁγίου Νικολάου Ἀρχιεπισκόπου Μύρων τῆς Λυκίας τοῦ Θαυματουργοῦ.
Τό ἀπόγευμα τῆς Παρασκευῆς τελέστηκε ὁ Μέγας Ἀρχιερατικός Ἑσπερινός στόν πανηγυρίζοντα Ἱερό Μητροπολιτικό Ναό Ἁγίου Νικολάου Κῶ χοροστατοῦντος τοῦ Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Ρεθύμνης καί Αὐλοποτάμου κ. Εὐγενίου, ὁ ὁποῖος ἐκήρυξε τόν θεῖο λόγο ἀναφερόμενος στόν βίο καί στίς ἀρετές τοῦ ἑορτάζοντος Ἁγίου.
Τό πρωί τοῦ Σαββάτου 6 Δεκεμβρίου ὁ Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Ρεθύμνης καί Αὐλοποτάμου κ. Εὐγένιος χοροστάτησε κατά τήν ἀκολουθία τοῦ Ὄρθρου. Ἀκολούθως, ἐτελέσθη Ἀρχιερατική Θεία Λειτουργία συλλειτουργούντων τῶν Σεβασμιωτάτων Μητροπολιτῶν Ρεθύμνης καί Αὐλοποτάμου κ. Εὐγενίου καί Κώου καί Νισύρου κ. Ναθαναήλ. Στό κήρυγμά του ὁ Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Ρεθύμνης καί Αὐλοποτάμου κ. Εὐγένιος τόνισε τήν ἀνάγκη νά διδαχθοῦμε ἀπό τόν βίο καί τήν ἁγιότητα τοῦ Ἁγίου Νικολάου καί νά ἀκολουθήσουμε τό παράδειγμά του στή ζωή μας.
Στίς 11.00 π.μ., μετά τήν ἐκφώνηση τοῦ πανηγυρικοῦ τῆς ἡμέρας ἀπό τόν Διοικητή τοῦ Ναυτικοῦ Σταθμοῦ Κῶ Πλωτάρχη κ. Ἰ. Γ. Καρδαρᾶ, ἐψάλη Δοξολογία καί πραγματοποιήθηκε ἡ λιτάνευση τῆς Ἱερᾶς Εἰκόνας τοῦ Ἁγίου Νικολάου.

Ἡ Ἱερά Μητρόπολις Κώου καί Νισύρου προσκαλεῖ ὅλους τήν Κυριακή 7 Δεκεμβρίου καί ὥρα 4 τό ἀπόγευμα στό στολισμό τοῦ Χριστουγεννιάτικου δένδρου τοῦ Ἐκκλησιαστικοῦ Γηροκομείου Οἶκος Εὐγηρίας «Ο ΑΓΙΟΣ ΝΕΚΤΑΡΙΟΣ» γιά νά αἰσθανθοῦμε τό μήνυμα τῶν Χριστουγέννων, νά δώσουμε χαρά στούς συνανθρώπους μας, νά προσφέρουμε τήν ἀγάπη πού ὀφείλουμε ὁ ἕνας στόν ἄλλο καί νά ζεστάνουμε τίς καρδιές μας καί τόν κόσμο.

Ἐκ τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως

Ἡ Ἱερά Μητρόπολις Κώου καί Νισύρου ἀνακοινώνει ὅτι ἐπί τῇ ἑορτῇ τοῦ ἐν Ἁγίοις Πατρός ἡμῶν Ἰωάννου τοῦ Χρυσοστόμου Ἀρχιεπισκόπου Κωνσταντινουπόλεως, τήν Τετάρτην 12ην Νοεμβρίου καί περί ὥραν 5.00 μ.μ. θά τελεσθεῖ Ἀρχιερατικός Ἑσπερινός χοροστατοῦντος τοῦ Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Κώου καί Νισύρου κ. Ναθαναήλ στόν Ἱερό Ναό Ἁγίου Ἰωάννου Χρυσοστόμου-Βαπτιστήριο στό Λινοπότι.
Τήν κυριώνυμον ἡμέραν Πέμπτην 13ην Νοεμβρίου καί περί ὥραν 7.00 π.μ. θά τελεσθεῖ Ὄρθρος καί Θεία Λειτουργία.

Ἐκ τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως

Ἡ Ἱερά Μητρόπολις Κώου καί Νισύρου ἀνακοινώνει ὅτι ἐπί τῇ ἑορτῇ τοῦ ἐν Ἁγίοις Πατρός ἡμῶν Νεκταρίου Πενταπόλεως τοῦ Θαυματουργοῦ, τό Σάββατον 8ην Νοεμβρίου καί περί ὥραν 6.00 μ.μ. θά τελεσθεῖ Ἀρχιερατικός Ἑσπερινός χοροστατοῦντος τοῦ Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Κώου καί Νισύρου κ. Ναθαναήλ στήν Ἱερά Μονή Ἁγίου Νεκταρίου Κῶ.
Τήν κυριώνυμον ἡμέραν Κυριακήν 9ην Νοεμβρίου καί περί ὥραν 7.00 π.μ. θά τελεσθεῖ Ὄρθρος καί Θεία Λειτουργία προεξάρχοντος τοῦ Σεβασμιωτάτου Ποιμενάρχου μας.

Ἐκ τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως

Ἡ σημερινή Παγκόσμιος Ἡμέρα Περιβάλλοντος εἶναι μία μοναδική εὐκαιρία ὥστε τό σύνολον τῆς ἀνθρωπότητος, ἕκαστος πολίτης τοῦ κόσμου προσωπικῶς, ἡ κοινωνία συνολικῶς, ἡ ἐπιχειρηματική κοινότης καί βεβαίως οἱ θρησκευτικοί καί πολιτικοί ἡγέται, νά ἀναλογισθοῦμε τάς δυσθεωρήτους πλέον διαστάσεις τῆς περιβαλλοντικῆς κρίσεως. Ἔχει ἔλθει ἡ στιγμή διά ἐκ βάθρων ἀναθεώρησιν τοῦ τρόπου σκέψεως καί λειτουργίας μας ἐντός αὐτοῦ τοῦ μοναδικοῦ κόσμου, τόν ὁποῖον ὁ Παντοκράτωρ Θεός ἐκληροδότησεν εἰς τήν ἀνθρωπότητα μέ τήν ἐντολήν «ἐργάζεσθαι καί φυλάσσειν».

Ἡ ἀνθρωπότης πλέον δέν ἀρκεῖται εἰς τήν ἄντλησιν τῶν ἀπαραιτήτων πρός τό ζῆν ὑλῶν καί ὠφελειῶν ἐκ τοῦ φυσικοῦ κόσμου, ὥστε νά διατηρηθῇ εἰς τό ἀκέραιον ἡ δυνατότης ἀναγεννήσεως τῶν φυσικῶν οἰκοσυστημάτων καί ὁ ἐπανεμπλουτισμός τῶν φυσικῶν πόρων. Ἡ ἀνθρωπότης ἔχει δυστυχῶς πρό πολλοῦ ὑπερβῆ τήν θείαν ἐντολήν διά φροντίδα τῆς κτίσεως. Τά ἀποτελέσματα αὐτῆς τῆς ἄφρονος καί πλεονεκτικῆς συμπεριφορᾶς βιώνουμε σήμερον, παρακολουθοῦντες ὡς ἄβουλοι θεαταί τάς ἐπιπτώσεις τῆς καταστροφικῆς κλιματικῆς ἀλλαγῆς, τήν ρύπανσιν τῶν ἐσωτερικῶν καί θαλασσίων ὑδάτων, τήν ὑπεραλίευσιν, τήν ἀπώλειαν τῆς βιοποικιλότητος, τήν ἐρημοποίησιν τῶν ἐδαφῶν, τήν καταστροφήν τῶν δασῶν ἀπό φονικές πυρκαϊές καί πολλές ἀκόμη ἐκφάνσεις αὐτῆς τῆς πρωτοφανοῦς περιβαλλοντικῆς κρίσεως.

Τό Πατριαρχεῖον μας, τό ὁποῖον συμβολικῶς ἑορτάζει ὡς Ἡμέραν τῆς Κτίσεως τήν 1ην Σεπτεμβρίου, ἀπαρχήν τοῦ Ἐκκλησιαστικοῦ Ἔτους, σήμερον ἑνώνει τήν φωνήν του μέ τούς ἁπανταχοῦ τῆς γῆς εὐαισθητοποιημένους καί περιβαλλοντικῶς δραστηριοποιημένους ἀνθρώπους καί φορεῖς, ἀσχέτως θρησκευτικοῦ ἤ πολιτικοῦ φρονήματος.

Ἄς καταβάλωμεν, ἀδελφοί καί τέκνα ἐν Κυρίῳ ἀγαπητά, ἕκαστος ἀπό τῆς θέσεώς του πᾶσαν προσπάθειαν ἀντιμετωπίσεως τῆς περιβαλλοντικῆς κρίσεως, ἀφήνοντας ὀπίσω τάς ὅποιας διαφοράς καί πάθη ἔχουν εἰς τήν διάρκειαν τῆς ἱστορίας χωρίσει λαούς καί ἔθνη. Ἰδιαιτέρως τά οἰκονομικῶς ἀνεπτυγμένα κράτη, ἄς περιβάλλουν μέ κατανόησιν καί ἄς προσφέρουν ἀφειδῶς καί ἀνιδιοτελῶς κάθε διαθέσιμον οἰκονομικήν καί ἐπιστημονικήν βοήθειαν πρός ἐκεῖνα τά ἔθνη τά ὁποῖα ἀντιμετωπίζουν τήν πεῖναν καί σπαράζονται ἀπό ἐμφυλίους πολέμους. Ἄς ἐνθυμούμεθα ὅτι ὁ ὑποτιμητικῶς ἀποκαλούμενος «Τρίτος Κόσμος», δηλαδή ἐκεῖνα τά κράτη πού ὑστεροῦν εἰς οἰκονομικήν ἀνάπτυξιν, δέν διατηροῦν ἁπλῶς πολιτισμικόν, ἀλλά καί φυσικόν πλοῦτον, ὁ ὁποῖος εἶναι κρίσιμος διά τήν σωτηρίαν ὁλοκλήρου τοῦ πλανήτου μας.

Μὲ σφιγμένην ἀπὸ πόνον τὴν καρδίαν ὅλη ἡ ἀνθρωπότης ζῇ τὸ δρᾶμα τοῦ τεκτονικοῦ σεισμοῦ ποὺ συνεκλόνισε τὴν Ἰαπωνίαν καὶ ἐστοίχισε τὴν ζωὴν εἰς πολλοὺς συνανθρώπους μας. Μὲ ἀγωνίαν βλέπει τὰς παραπλεύρους ζημίας εἰς τὴν Χώραν τοῦ Ἀνατέλλοντος Ἡλίου καὶ εἰς τὰς ἄλλας χώρας τοῦ Εἰρηνικοῦ Ὠκεανοῦ. Προσευχαὶ ἀπευθύνονται ἀπὸ κάθε γωνίαν τῆς γῆς τόσον ὑπὲρ τῶν ἀπολεσθέντων, ὅσον καὶ ὑπὲρ τῶν ἐξακολουθητικῶς δοκιμαζομένων καὶ κινδυνευόντων ἀπὸ τὰς μετασεισμικὰς ἐκρήξεις τοῦ ἐγκελάδου. Ἀλλ' ἦλθεν, ἀλλοίμονον!, ὡς μία ἀκόμη τραγικὴ συνέπεια τοῦ σεισμοῦ, ἡ ἔκρηξις τοῦ πυρηνικοῦ ἀντιδραστῆρος τῆς Φουκοσίμα, διὰ νὰ καταστήσῃ ἀκόμη φρικαλεώτερον τὸν ἐφιάλτην τῆς Ἰαπωνίας. Αἱ ἀπαίσιαι συνέπειαι αὐτῆς ὁσημέραι θὰ γίνωνται εὐρύτερον ἀντιληπταί. Καὶ ὅσον μὲν ἀφορᾷ εἰς τὸν σεισμόν, ὁ ἄνθρωπος δὲν ἔχει λόγον. Τὰ αἴτιά του τὸν ὑπερβαίνουν. Ὅσον ἀφορᾷ ὅμως εἰς τὴν ἔκρηξιν τοῦ πυρηνικοῦ ἀντιδραστῆρος καὶ εἰς τὴν πυρηνικὴν ἐνέργειαν γενικώτερον, λόγος ὑπάρχει. Μὲ ὅλον τὸν ὀφειλόμενον πρὸς τὴν ἐπιστήμην σεβασμόν, εἰς τὴν τοσοῦτον ἐπικίνδυνον δι' αὐτὴν τὴν ἐπιβίωσιν τῆς ἀνθρωπότητος πυρηνικὴν ἐνέργειαν, ἀντιπροτείνομεν τὰς ἀκινδύνους πρασίνας μορφὰς ἐνεργείας, αἱ ὁποῖαι καὶ τὸ περιβάλλον σέβονται καὶ τὸν ἄνθρωπον δύνανται ἐπαρκέστατα νὰ ὑπηρετήσουν εἰς τὰς ἀνάγκας του. Ὁ Δημιουργὸς μᾶς ἐχάρισεν ἥλιον, ἀέρα, θαλάσσια καὶ ὠκεάνεια κύματα, ἐκ τῶν ὁποίων δυνάμεθα νὰ παράξωμεν ἐνέργειαν. Ἡ οἰκολογοῦσα ἐπιστήμη ἐφεῦρε τρόπους καὶ ἐξ αὐτῶν τῶν σκυβάλων νὰ πορίζεται ἐνέργειαν ἀκίνδυνον. Διερωτώμεθα, λοιπόν: Πρὸς τί ἡ τροπὴ πρὸς τόσον ἐπικίνδυνα ἐγχειρήματα; Μήπως πρόκειται δι' ὕβριν κατὰ τῆς φύσεως; Ἀλλὰ ἡ φύσις ἐκδικεῖται!

Ἀπὸ τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου ἐκτενεῖς προσευχὰς ἀναπέμπομεν ὑπὲρ τοῦ ἐν θλίψει καὶ δοκιμασίᾳ εὑρισκομένου προσφιλοῦς ἰαπωνικοῦ λαοῦ καὶ ἔκκλησιν ποιούμεθα πρὸς πᾶσαν κατεύθυνσιν δι' ἀναθεώρησιν τῆς ὑπὲρ τῆς πυρηνικῆς ἐνεργείας πολιτικῆς τῶν κρατῶν.

Ἐξοχώτατοι Ἄρχοντες πολιτικοί καί ἐκκλησιαστικοί τοῦ Ὀρθοδόξου λαοῦ τῆς Οὐκρανίας καί ἀγαπητοί καί πολυπόθητοι Ὀρθόδοξοι Οὐκρανοί,

Ἡ Μήτηρ Ἁγία τοῦ Χριστοῦ Μεγάλη Ἐκκλησία, τό Οἰκουμενικόν Πατριαρχεῖον, μετά πολλῆς χαρᾶς ἔλαβε γνῶσιν τῆς συναποφάσεώς σας διά τόν ἑορτασμόν ἑνός σταθμοῦ, τῆς 1025ης ἐπετείου ἀπό τῆς ὁμαδικῆς βαπτίσεως τῶν προγόνων σας. Διότι, πράγματι, ἡ ὑπό τοῦ λαοῦ τῆς περιοχῆς τῆς Οὐκρανίας ἀποδοχή τῆς χριστιανικῆς πίστεως ἀπετέλεσε κορυφαῖον γεγονός εἰς τήν ἱστορίαν αὐτοῦ, διά τοῦ ὁποίου ἐνεκεντρίσθη εἰς τό σῶμα τοῦ Χριστοῦ, τήν Ἐκκλησίαν, καί εἰσήχθη εἰς τήν κοινωνίαν τῶν εὐρωπαϊκῶν χριστιανικῶν χωρῶν.

Κατά τήν ἀνάμνησιν τοῦ γεγονότος τούτου δέον ὅπως ἐνθυμηθῶμεν τούς ἀπεσταλμένους τοῦ Ἁγίου Βλαδιμήρου, οἵτινες ἐγνώρισαν τήν δόξαν τοῦ Θεοῦ διά τοῦ ἐν Κωνσταντινουπόλει χειροποιήτου Ναοῦ τῆς τοῦ Θεοῦ Σοφίας, ἀλλά καί τούς ἐκ Κωνσταντινουπόλεως ἀποσταλέντας εὐαγγελιστάς τῆς Ὀρθοδόξου πίστεως καί φωτιστάς τῶν Σλάβων Ἁγίους Κύριλλον καί Μεθόδιον, διά τοῦ ἐκπολιτιστικοῦ καί πολιτισμικοῦ αὐτῶν ἔργου διά τοῦ κηρύγματος, τῆς διδασκαλίας, τῆς ἁγιότητος καί τῆς μεταφράσεως πολλῶν λειτουργικῶν, ἐκκλησιαστικῶν καί μή βιβλίων εἰς τήν σλαβικήν γλῶσσαν. Χάρις εἰς τό ἔργον αὐτῶν ἐπραγματοποιήθη ἡ μετάδοσις τοῦ ἀκενώτου Ὀρθοδόξου θησαυροῦ ἐκ Κωνσταντινουπόλεως εἰς ἅπαντα τόν Σλαβικόν κόσμον καί μάλιστα εἰς τήν Οὐκρανίαν.

Παραλλήλως, ἡ Μήτηρ Ἐκκλησία τῆς Κωνσταντινουπόλεως διά τῶν ὑπό τό ὠμοφόριον καί τήν στοργικήν μέριμναν αὐτῆς ἀποστελλομένων ἑκάστοτε μέχρι τοῦ 17ου αἰῶνος πεφωτισμένων Ἱεραρχῶν καί διά διαφόρων ἐπί μέρους κληρικῶν καί μή μελῶν αὐτῆς, κατεχόντων πνεῦμα, ἐπιστήμην καί τέχνην, προσέφερε μοναδικήν καί πανθομολογουμένην ὑπηρεσίαν καί γνῶσιν, ποιμαντικήν καί εὐρυτέραν διακονίαν, διά τήν ὀργάνωσιν τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ βίου, τήν ἀνέγερσιν πολλῶν ἱερῶν ναῶν, τήν εἰκονογράφησιν αὐτῶν, καί τήν καλλιέργειαν τοῦ Ὀρθοδόξου φρονήματος καί συνέβαλεν ἀνά τούς αἰῶνας εἰς τήν ἑνότητα τοῦ λαοῦ ἐν Οὐκρανίᾳ καί εἰς τήν συνειδητοποίησιν τῆς Ὀρθοδόξου ταυτότητος αὐτοῦ, μέ ἀποτέλεσμα τό Κίεβον νά καταστῇ τό πνευματικόν κέντρον τοῦ Χριστιανισμοῦ ἐν τῆ εὐρυτέρᾳ περιοχῇ τῆς Ἀνατολικῆς Εὐρώπης.

Οὕτω, τό Οἰκουμενικόν Πατριαρχεῑον συνέδραμεν εἰς τήν πρόοδον τῆς Ἐκκλησίας καί τῆς Χώρας σας, ἡ δέ χριστιανική πίστις ἐβελτίωσε τόν πνευματικόν καί κοινωνικόν βίον τοῦ λαοῦ καί συνέβαλε τά μέγιστα εἰς τήν ἐξέλιξιν καί ἀνάπτυξιν αὐτοῦ. Χαιρόμεθα διά τήν ἀξιέπαινον ἀναγνώρισιν τῆς τοιαύτης μεγάλης προσφορᾶς τῆς χριστιανικῆς πίστεως εἰς τήν πρόοδον τοῦ λαοῦ τούτου.

Μετά τόν ἐκχριστιανισμόν τοῦ λαοῦ, ἐν τῇ Χώρᾳ τῆς Οὐκρανίας ἀνεδείχθη πλῆθος Ἁγίων παγκοσμίου ἐμβελείας καί ἀναγνωρίσεως, οἱ ὁποῖοι καί εὔχονται διηνεκῶς ὑπέρ τοῦ λαοῦ τῆς Οὐκρανίας καί τοῦ σύμπαντος κόσμου, ἐφελκύοντες τήν Χάριν καί τήν εὐλογίαν τοῦ Θεοῦ καί ἀπομακρύνοντες διαχρονικῶς τά δεινά καί τάς συμφοράς. Εἶναι δέ οἱ Ἅγιοι ἑκάστου τόπου πραγματικοί προστάται αὐτοῦ καί αἱ προσευχαί των ἔχουν μεγάλην ἀποτελεσματικότητα, ἰδίᾳ μάλιστα ὅταν τά ἄτομα καί οἱ λαοί ἐπικαλῶνται τήν βοήθειαν αὐτῶν.

Οἱ σύγχρονοι ἄνθρωποι πολλάκις παρασύρονται ὑπό ἐγκοσμίων κριτηρίων καί μετροῦν τήν δύναμιν τῶν ἐθνῶν ἐπί τῇ βάσει οἰκονομικῶν δεδομένων καί ἄλλων παραγόντων κοσμικῆς ἰσχύος. Κατ' αὐτόν τόν τρόπον ὅμως παραβλέπουν τήν δύναμιν τοῦ Θεοῦ τήν ὁποίαν ἐνεργοποιοῦν πρός χάριν τῶν πιστῶν οἱ Ἅγιοι. Ἡ δύναμις τοῦ Θεοῦ πολλάκις εἶναι ἀφανής ὡς εὐεργετική πνοή καί αὔρα, καί διά τοῦτο δέν γίνεται αἰσθητή ὑπό ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ζοῦν ἐντός τοῦ θορύβου τῶν συγχρόνων γεγονότων καί τῆς πολυπραγμοσύνης, ὁδηγεῖ ὅμως ἀσφαλῶς εἰς τήν Ἀνάστασιν.

Εἶναι, λοιπόν, ἄξιον ἐπαίνου καί προβολῆς, ὅτι ὁ λαός σας ὁμοφώνως διά τῶν κοσμικῶν καί ἐκκλησιαστικῶν ἀρχόντων του ἀπεφάσισε νά ἑορτάσῃ τήν ἐπέτειον τοῦ ἐκχριστιανισμοῦ τῶν προγόνων του, γεγονός τό ὁποῖον ἀποδεικνύει τήν σημασίαν τήν ὁποίαν δίδετε εἰς τήν χριστιανικήν πίστιν καί εἰς τήν Ὀρθόδοξον Ἐκκλησίαν ὡς πρός τά συνεκτικά στοιχεῖα, τά διατηροῦντα τήν ἑνότητα τοῦ λαοῦ, καί ὡς πρός τάς πηγάς ἐκ τῶν ὁποίων οὗτος ἤντλει πάντοτε τάς εὐγενεστέρας καί δημιουργικωτέρας τῶν ἐμπνεύσεών του. Ἡ μεγάλη σημασία, τήν ὁποίαν ἀποδίδετε ὅλοι ὁμοφρόνως εἰς τό πνευματικόν τοῦτο γεγονός, ἀποδεικνύει συγχρόνως τήν συνειδητοποίησιν τῆς ἀνάγκης τῆς ἐπιστροφῆς εἰς τάς πηγάς αὐτάς, ὅπως ἄλλωστε μαρτυρεῖ εὐγλώττως καί ἅπασα ἡ ἐκκλησιαστική ἀναγέννησις ἐν Οὐκρανίᾳ.

Καί ἄν ἐγένετο κατά τό παρελθόν τό πᾶν διά νά λησμονηθῇ τό ἀναχρονιστικόν "φάντασμα" τῆς θρησκείας, ὅσοι εἰς καιρούς δυσχερεῖς διά τήν Ἐκκλησίαν ἔμειναν πιστοί εἰς τό ποτισμένον μέ ἱδρῶτας καί δάκρυα ἀσκητικά καί αἷμα μαρτυρικόν ἔδαφος τῆς Οὐκρανίας, ἀπέδειξαν ὅτι ἡ χριστιανική πίστις εἶναι ἰσχυρά καί χάρις εἰς τάς θυσίας των σήμερον ὑπάρχει, κερδίζει τήν καρδίαν τοῦ λαοῦ, τούς ἀνθρώπους τοῦ πνεύματος καί τῆς πολιτικῆς. Ἡ Ἐκκλησία ἀκολουθεῖ τόν Ἀρχηγόν αὐτῆς, Ὅστις ἐξῆλθε νικῶν καί ἵνα νικήσῃ (πρβλ. Ἀποκ. ς΄,2). Δέν ἀμύνεται ἀναχρονιστικῶς, ἀλλά ὁμιλεῖ κατ'εὐθεῖαν εἰς τάς ψυχάς, ἀποκαλύπτουσα τήν πραγματικότητα τῆς παρουσίας τοῦ Θεοῦ καί τῆς βασιλείας Του, κατά τούς θείους λόγους, ὅτι ἡ βασιλεία τοῦ Θεοῦ ἐντός ἡμῶν ἐστι (πρβλ. Λουκ. ιζ΄,21,22).

Ὁ Ἱδρυτής τῆς Ἐκκλησίας καί Σωτήρ τοῦ κόσμου Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστός ἐπεθύμησε σφοδρῶς καί ἐξακολουθεῖ νά ἐπιθυμῇ "ἵνα ὦσιν ἕν" (πρβλ. Ἰωάν. ιζ΄,12) πάντες οἱ εἰς Αὐτόν πιστεύοντες. Εἰς τήν σημερινήν ἐποχήν κατά τήν ὁποίαν αἱ διαφοραί ἀντιλήψεων διαιροῦν τούς ἀνθρώπους εἶναι λίαν ἐπίκαιρον νά ἐνθυμώμεθα ὅτι καλούμεθα ὅλοι εἰς ἑνότητα καί ὅτι αἱ διαφοραί ἀντιλήψεων δέν πρέπει νά ὁδηγοῦν εἰς διχασμούς, ἀλλά νά καταβάλλωμεν συνειδητήν προσπάθειαν διά τήν ἑνότητα πάντων. Μόνον διά τῆς ἑνότητος δυνάμεθα νά ἀντιμετωπίσωμεν τά προβλήματα καί τάς προκλήσεις τῆς ἱστορίας. Εἶναι βεβαίως δυσκατόρθωτον νά ὑπάρχῃ ταυτότης ἀντιλήψεων εἰς ὅλα τά θέματα, δέν πρέπει ὅμως ἡ ἀναπόφευκτος διαφορά ἀντιλήψεων εἰς διάφορα θέματα νά ὁδηγῇ εἰς βαθεῖς διχασμούς, ἀλλά οἱ διαφωνοῦντες νά ὁμονοοῦν μέ γνώμονα καί σκοπόν πάντοτε τό καλόν τοῦ λαοῦ καί τήν ἀλήθειαν.

Τό Οἰκουμενικόν Πατριαρχεῖον λυπεῖται καί ἀνησυχεῖ διά τάς ὑπαρχούσας καί ἐκκολαπτομένας διαιρέσεις ἐν τῶ γεωργίῳ τῆς Ὀρθοδόξου Οὐκρανίας. Πιστεύομεν, καταβάλλομεν προσπαθείας καί ἐργαζόμεθα, πολυμερῶς καί πολυτρόπως καί δι᾿ ὅλων τῶν εἰς τήν διάθεσιν ἡμῶν πνευματικῶν καί ἐκκλησιαστικῶν μέσων καί τρόπων, πρός ὑπέρβασιν, διά τῆς ἀγάπης καί τοῦ διαλόγου, τῶν διαφορῶν, ὥστε νά παύσῃ ἡ φθοροποιός διαίρεσις, ἥτις ποτέ δέν εἶναι σύμφωνος πρός τό θέλημα τοῦ Κυρίου. Εὐχή καί ἐπιθυμία πάντων ἡμῶν εἶναι ἵνα γένηται καί ἐν τῆ εὐλογημένῃ ταύτῃ Χώρᾳ μία ποίμνη ὑπό τόν ἑνοῦντα τά διεστῶτα καί κατευθύνοντα τήν ἱστορίαν Κύριον ἡμῶν καί Θεόν καί Σωτῆρα Ἰησοῦν Χριστόν.

Καί ἡ ἀληθινή ἑνότης τοῦ λαοῦ δύναται νά ἐπιτευχθῇ μέσῳ τῆς Ἐκκλησίας, ὅταν ὅμως δέν ἀντιμετωπίζωμεν αὐτήν ὡς ὄργανον ἀλλοτρίων τοῦ πνευματικοῦ αὐτῆς σκοποῦ στόχων, ἀτομικῶν, ἐθνικῶν ἤ φυλετικῶν, ἀλλά ὡς θεανθρώπινον ὀργανισμόν, ὅστις ὡς μοναδικόν σκοπόν ἔχει τήν θέωσιν καί σωτηρίαν ἐν Χριστῷ τῶν ἀνθρώπων. Ὅταν ὑποβιβάζωμεν τήν Ἐκκλησίαν εἰς χῶρον ἐκπληρώσεως ἀτομικῶν συμφερόντων ἤ ἐθνοφυλετικῶν προσδοκιῶν, ἀσφαλῶς ἀποπνευματικοποιεῖται, ἐκκοσμικεύεται, χάνει τόν προσανατολισμόν αὐτῆς. Ἡ Ἐκκλησία εἶναι ἡ εἰκών τῆς σωτηρίου παρουσίας τοῦ Χριστοῦ εἰς τόν κόσμον πάσας τάς ἡμέρας ἕως τῆς συντελείας τοῦ αἰῶνος καί ἅπαντες οἱ ἐν Οὐκρανίᾳ Ὀρθόδοξοι πιστοί εἶναι μέλη τοῦ αὐτοῦ σώματος.

Ὁ τελικός σκοπός τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου εἶναι ὁ κάθε πιστός νά βιώσῃ τήν πανενότητα τῆς ἀνθρωπίνης φύσεως ἐν τῷ Χριστῷ, ἄνευ φυλετικῆς διαφορᾶς Ἕλληνος καί βαρβάρου, δούλου καί ἐλευθέρου, ὅπου "τά πάντα καί ἐν πᾶσι Χριστός" (Κολ.γ΄,11,12). Εἰς τήν Μητέρα Ἐκκλησίαν τῆς Κωνσταντινουπόλεως ἀνήκουν πιστοί ἐκ διαφόρων ἐθνῶν, γλωσσῶν, τοπικῶν παραδόσεων, λαῶν, φυλῶν, διά νά βιώνηται ἐν ἑνί σώματι "ἐπί τό αὐτό" ἡ παρουσία τοῦ Θεοῦ. Χαρακτηριστικόν παράδειγμα τοῦ ἑνωτικοῦ ὑπερφυλετικοῦ καί ὑπερεθνικοῦ ρόλου τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου ἐν τῷ κόσμῳ ἀποτελεῖ καί ἡ ἀποστολή τῶν ἰσαποστόλων Κυρίλλου καί Μεθοδίου, οἱ ὁποῖοι δέν ἐπέβαλον τήν ἑλληνικήν γλῶσσαν καί τόν βυζαντινόν πολιτισμόν εἰς τούς Σλάβους, ἀλλά ἐσεβάσθησαν τήν γλωσσικήν καί φυλετικήν των ἰδιαιτερότητα καί ἐκοπίασαν διά νά δημιουργήσουν ἕνα ὑπέροχον νέον ἑνιαῖον χριστιανικόν σλαβικόν πολιτισμόν.

Κατ' αὐτόν τόν τρόπον τό Οἰκουμενικόν Πατριαρχεῖον ἐναγκαλίζεται τήν οἰκουμένην μέ ὅραμα "τά ἔσχατα", κρατεῖ τήν ἀλήθειαν τοῦ σώματος τοῦ ζῶντος Χριστοῦ ὡς οἰκουμενικόν θησαυρόν καί εἶναι μία ἐν πορείᾳ ἐσχατολογική κοινότης, προσεύχεται πρός τόν Κύριον "ἐλθέτω ἡ βασιλεία σου· γενηθήτω τό θέλημά σου, ὡς ἐν οὐρανῷ, καί ἐπί τῆς γῆς" (Ματθ. ς΄ 10) καί προσδοκᾷ "καινήν γῆν καί καινούς οὐρανούς". Τό πνεῦμα καί ἡ μαρτυρία αὐτή τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου διασώζει τήν ἑνότητα ἐντός τῆς "ἐν μέτρῳ" ποικιλίας, προσλαμβάνει ποικίλας ἐθνικάς μορφάς καί σέβεται τά τοπικά στοιχεῖα. Χωρίς νά χάνῃ τόν ἱστόν τῆς κοινῆς Ὀρθοδόξου παραδόσεως, βλέπει τάς ἐπί μέρους ἐκφράσεις τῶν λαῶν ὑπό τό φῶς τοῦ μέλλοντος αἰῶνος.

Διά τοῦτο καί ἡ Ὀρθόδοξος Ἐκκλησία ἐν Οὐκρανίᾳ δύναται καί πρέπει νά ἀποτελῇ ἁπτόν σημεῖον ἁρμονικῆς συνυπάρξως ὅσων πιστεύουν Ὀρθοδόξως καί εἶναι Ὀρθόδοξοι Χριστιανοί ἐν τῷ σώματι τοῦ Χριστοῦ. Πᾶσα φυλετική διάκρισις καί ἀνταγωνισμός καί διαίρεσις εἶναι ξένα πρός τό οἰκουμενικόν πνεῦμα τῆς Ἐκκλησίας. Οὕτω καί ὁ λαός τῆς Οὐκρανίας εὐχόμεθα καί πιστεύομεν ὅτι θά ἑνωθῇ διά τῆς κοινῆς πίστως καί τοῦ σεβασμοῦ εἰς τήν προέλευσιν, τήν ταυτότητα, τήν ἐθνικήν συνείδησιν καί τήν γλωσσικήν ἰδιαιτερότητα.

Ἡ Μήτηρ Ἐκκλησία συμμετέχει εἰς τήν χαράν σας ἐπί τῇ 1025ῃ ἐπετείῳ ἀπό τοῦ ἐκχριστιανισμοῦ τῶν προγόνων σας καί εὔχεται ὁλοκαρδίως ὅπως προοδεύητε ὁλονέν καί βαθύτερον εἰς τήν πίστιν τοῦ Χριστοῦ καί εἰς τήν ἑν ἑνότητι ἀρετήν. Ἡ πνευματική αὕτη πρόοδός σας θά συνεπιφέρῃ καί τήν ἀντίστοιχον γενικωτέραν πρόοδον τοῦ Οὐκρανικοῦ λαοῦ, διότι εἶναι ἀναμφισβήτητον ὅτι πάσης, οἰκονομικῆς καί πολιτικῆς καί ἄλλης ἐξ ἐπιρροῆς ἀνθρωπίνης φιλοδοξίας, κρίσεως προηγεῖται ἡ διασάλευσις τῆς ἠθικῆς τάξεως. Ἡ κοινωνία, λοιπόν, ἡ ὁποία θέλει νά ἀποφύγῃ τήν οἰκονομικήν κρίσιν πρέπει νά μείνῃ ἀσάλευτος ἠθικῶς καί νά σέβηται τάς ἠθικάς ἐπιταγάς.

Ἔχομεν τήν βεβαιότητα ὅτι ὁ ἀγαπητός λαός τῆς Οὐκρανίας, ἀπό τοῦ πρώτου ἄρχοντος μέχρι τοῦ τελευταίου πολίτου, ἀποδέχεται τήν ἀνάγκην τῆς ἠθικότητος τῆς ἀτομικῆς καί κοινωνικῆς ζωῆς. Εὐχόμεθα ὁλοκαρδίως ὅπως ὁ Κύριος σᾶς εὐλογῇ ὅλους καί σᾶς χαρίζῃ τά ἐπίγεια καί τά οὐράνια ἀγαθά.

Μή δυνηθέντες νά προσέλθωμεν ἐκεῖ προσωπικῶς, ὡς θά ἐπεθυμοῦμεν, καί νά συμμετάσχωμεν αὐτοπροσώπως εἰς τούς πανηγυρικούς ἑορτασμούς, διά τῆς Πατριαρχικῆς ἡμῶν Ἀντιπροσωπείας εὐλογοῦμεν ἀπό τοῦ Ἱεροῦ Κέντρου τῆς Ὀρθοδοξίας τάς καταβαλλομένας ὑπό τῆς τοπικῆς Ἐκκλησίας τῆς Οὐκρανίας, τῆς Πολιτείας καί τῶν ἁπανταχοῦ τῆς γῆς Ὀρθοδόξων Οὐκρανῶν προσπαθείας πρός ὑπέρβασιν τῶν προβλημάτων καί ἐπίτευξιν τῆς πολυποθήτου, ἀπαραιτήτου δέ διά τούς πάντας, ἑνότητος. Καί διαβεβαιούμεθα ὡς Οἰκουμενικόν Πατριαρχεῖον καί ὡς Μήτηρ σας Ἐκκλησία, ἡ ὁποία σᾶς ἐγέννησεν ἐν Χριστῷ ὅτι πρός τήν ἑνότητα καί τήν εὐημερίαν τοῦ Ὀρθοδόξου ἐν τῆ πλειονότητί του Οὐκρανικοῦ λαοῦ θά συνεχίσωμεν τήν προσπάθειαν ἐν συνεργασίᾳ μετά τοῦ Κράτους, τῆς ἀδελφῆς Ἐκκλησίας τῆς Ρωσσίας, τῆς τοπικῆς ἐκκλησιαστικῆς ἡγεσίας ὑπό τόν ἀδελφόν Μητροπολίτην Κιέβου καί μετά πάντων τῶν δυναμένων, διά τήν ἐπίτευξιν τοῦ ἱεροῦ στόχου.

Τέκνα ἐν Κυρίῳ ἀγαπητά τῆς Οὐκρανίας,

Τό φῶς τοῦ Χριστοῦ σᾶς ἐφώτισε. Μείνατε ἐν τῷ φωτί. Ἀποφεύγετε τάς διαιρέσεις. Διώκετε τήν ἑνότητα ἐν τῇ ἀληθείᾳ, ἡ ὁποία εἶναι ὁ Χριστός. Καί ἐν τῷ φωτί Του ὄψεσθε φῶς, ὅπως φωτεινόν εἶναι καί τό πρόσωπον τῆς Οὐκρανίας, καί δέον νά λάμπῃ ἡνωμένη ἡ Ὀρθοδοξία "πᾶσι τοῖς ἐν τῇ οἰκίᾳ αὐτῆς".
Ὁ Θεός τῶν οἰκτιρμῶν καί πάσης παρακλήσεως σώζοι καί εὐλογοῖ τήν Οὐκρανίαν, τήν Ὀρθοδοξίαν καί τόν λαόν αὐτῆς. Ἀμήν.

,βιγ΄ Ἰουλίου ις΄

Ἀριθμ. Πρωτ. 735

+ Β Α Ρ Θ Ο Λ Ο Μ Α Ι Ο Σ
ΕΛΕῼ ΘΕΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ,
ΝΕΑΣ ΡΩΜΗΣ
ΚΑΙ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΣ ΠΑΤΡΙΑΡΧΗΣ
ΠΑΝΤΙ Τῼ ΠΛΗΡΩΜΑΤΙ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ
ΧΑΡΙΝ ΚΑΙ ΕΙΡΗΝΗΝ
ΠΑΡΑ ΤΟΥ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΥ ΚΑΙ ΣΥΝΤΗΡΗΤΟΥ
ΠΑΣΗΣ ΤΗΣ ΚΤΙΣΕΩΣ
ΚΥΡΙΟΥ ΚΑΙ ΘΕΟΥ ΚΑΙ ΣΩΤΗΡΟΣ ΗΜΩΝ ΙΗΣΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ
* * *

Ἀδελφοί καί τέκνα ἐν Κυρίῳ ἀγαπητά,

Ἔφθασεν ἡ πρώτη Σεπτεμβρίου, ἡ πρώτη τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ ἔτους, τήν ὁποίαν πρό ἐτῶν τό Οἰκουμενικόν Πατριαρχεῖον καί ἐν συνεχείᾳ σύνολος ἡ Ὀρθόδοξος ἡμῶν Ἐκκλησία ὡρίσαμεν ὡς ἡμέραν προσευχῆς διά τό περιβάλλον. Ἔκτοτε, λόγῳ καί τῆς ἡμετέρας πρωτοβουλίας ταύτης, ἔχει γενικευθῆ τό ἐνδιαφέρον διά τήν προστασίαν τοῦ φυσικοῦ περιβάλλοντος καί πολλά λαμβάνονται μέτρα ἐν προκειμένῳ διά τήν ἀειφορίαν καί τήν ἰσορροπίαν τῶν οἰκοσυστημάτων ἀλλά καί διά πᾶν σχετικόν πρός αὐτάς πρόβλημα.

Καθώς μάλιστα τυγχάνει γνωστόν καί ἐπιμεμαρτυρημένον ὅτι "οὐ λύονται οἱ νόμοι τῆς φύσεως, οὐδέ σαλεύονται, ἀλλά μένουσιν ἀκίνητοι" (πρβλ. Ἱεροῦ Χρυσοστόμου, Εἰς τόν πτωχόν Λάζαρον ΣΤ΄, P.G. 48, 1042), ὀφείλομεν σήμερον νά ἐπικεντρώσωμεν τήν προσοχήν μας εἰς τάς ἀφανεῖς ἐπεμβάσεις τοῦ ἀνθρώπου εἰς τήν ἰσορροπίαν τοῦ περιβάλλοντος, ἡ ὁποία διασαλεύεται ὄχι μόνον δι᾿ ἐμφανῶν καταστρεπτικῶν ἐνεργειῶν, ὡς αἱ ἐκριζώσεις τῶν δασῶν, ἡ ὑπεράντλησις τῶν ὑδάτων, ἡ ἐν γένει ὑπερεκμετάλλευσις τῶν φυσικῶν καί ἐνεργειακῶν πόρων καί ἡ μέσῳ διαρροῆς καί ἀποθέσεως τοξικῶν καί χημικῶν οὐσιῶν μόλυνσις μεγάλων χερσαίων καί ὑδατίνων περιοχῶν, ἀλλά καί δι᾿ ἀφανῶν διά γυμνοῦ ὀφθαλμοῦ πράξεων. Καί τοιαῦται τυγχάνουν αἱ ἐπεμβάσεις εἰς τά γονιδιώματα τῶν ἐμβίων ὄντων καί ἡ δημιουργία κατ᾿ αὐτόν τόν τρόπον μετηλλαγμένων εἰδῶν ἀγνώστου ἐν συνεχείᾳ μετεξελίξεως, ὡς καί ἡ ἀνεύρεσις τρόπων ἀποδεσμεύσεως τεραστίων δυνάμεων, τῶν ἀτομικῶν καί πυρηνικῶν, τῶν ὁποίων ἡ μή ὀρθή χρῆσις δύναται νά ἐξαφανίσῃ πᾶν ἴχνος ζωῆς καί πολιτισμοῦ εἰς τόν πλανήτην μας. Εἰς τάς περιπτώσεις ταύτας δέν εἶναι ἡ πλεονεξία καί ἡ ἐπιθυμία τῆς ὑπερισχύσεως τά μόνα κίνητρα τῶν ἐπιδιωκόντων νά ἐπέμβουν καί νά μεταλλάξουν τά ἔμβια ὄντα, τά ὁποῖα ὁ Θεός ἐδημιούργησεν ὡς «καλά λίαν», ἀλλά καί ἡ ὑπεροψία ὡρισμένων ὅπως ἀντιπαραταχθοῦν εἰς τήν Σοφίαν τοῦ Θεοῦ καί ἀποδείξουν ἑαυτούς ἱκανούς νά βελτιώσουν τό ἔργον Αὐτοῦ. Ἡ ψυχική στάσις αὕτη χαρακτηρίζεται ὑπό τῶν ἀρχαίων Ἑλλήνων ὡς "ὕβρις", δηλαδή ὑπεροπτική αὐθάδεια τοῦ ἔχοντος περιωρισμένον νοῦν ἔναντι τοῦ Πανσόφου καί Παντοδυνάμου Δημιουργοῦ.

Ἀσφαλῶς δέν ἀντιτασσόμεθα πρός τήν ἐπιστημονικήν ἔρευναν, ἐάν καί ἐφ᾿ ὅσον παρέχῃ ἐπωφελεῖς ὑπηρεσίας εἰς τόν ἄνθρωπον καί τό περιβάλλον. Τοιουτοτρόπως, ἡ χρησιμοποίησις τῶν πορισμάτων αὐτῆς διά τήν θεραπείαν, παραδείγματος χάριν, ἀσθενειῶν εἶναι ἀσφαλῶς θεμιτή, ἀλλά ἡ βεβιασμένη ἐμπορική ἐκμετάλλευσις προϊόντων τῆς συγχρόνου χημικῆς καί βιολογικῆς τεχνολογίας πρό τῆς τετελεσμένης διαπιστώσεως ὅτι εἶναι διά τόν ἄνθρωπον ἀβλαβῆ, εἶναι ἀσφαλῶς κατακριτέα, καθώς ἐπανειλημμένως ὡδήγησεν εἰς τραγικάς συνεπείας αὐτόν καί τό περιβάλλον.

Ἡ ἐπιστήμη, καλῶς πράττουσα, διαρκῶς ἐρευνᾷ καί προσπαθεῖ νά ἑρμηνεύσῃ τήν φυσικήν νομοτέλειαν καί τάξιν. Ἡ ἐντολή τοῦ Θεοῦ πρός τούς πρωτοπλάστους "κατακυριεύσατε τῆς γῆς"(Γεν. θ΄ 1) παρέχει τήν ἄδειαν τῆς ἐρεύνης καί γνώσεως τῶν φυσικῶν καί βιολογικῶν μηχανισμῶν οἱ ὁποῖοι δροῦν εἰς αὐτήν, διά νά εἶναι σύνολον τό φυσικόν περιβάλλον παραδείσιον. Ἀρκεῖ ἡ ἐπιδίωξις τῆς γνώσεως καί ἡ ἐκμετάλλευσις αὐτῆς νά μή στοχεύῃ μόνον εἰς τό κέρδος καί νά μή εἶναι ἀλαζονική προσπάθεια οἰκοδομήσεως ἑνός νέου πύργου τῆς Βαβέλ, διά τοῦ ὁποίου τό δημιούργημα θά προσπαθήσῃ νά φθάσῃ καί ἴσως, κατά τήν ἔπαρσιν ὡρισμένων, νά ὑπερβῇ καί Αὐτόν τόν Δημιουργόν. Δυστυχῶς λησμονεῖ ἐνίοτε ὁ ἄνθρωπος ὅτι ὁ τοῦ "κάλλους γενεσιάρχης ἔκτισεν αὐτά" (Σοφ. Σολ. ιγ΄, 3) καί χείρ Κυρίου "ἐθεμελίωσε τήν γῆν, καί ἡ δεξιά Αὐτοῦ ἐστερέωσε τόν οὐρανόν" (πρβλ. Ἡσ. μη΄, 13).

Καθῆκον, λοιπόν, ἡμῶν τῶν ποιμένων τῆς Ἐκκλησίας καί τῶν ἀνθρώπων τοῦ πνεύματος καί τῆς ἐπιστήμης, ἀλλά καί πάντων τῶν εὐλαβῶν χριστιανῶν, εἶναι νά ἐργαζώμεθα τό ἀγαθόν καί κυρίως νά προσευχώμεθα ὅπως ὁ Δημιουργός τοῦ παντός Θεός φωτίζῃ τούς εἰδικῶς μέ τά ἀνωτέρα θέματα ἀσχολουμένους ἐπιστήμονας ἵνα ἐν ταπεινώσει ἔναντι Αὐτοῦ καί ἐν σεβασμῷ πρός τήν φυσικήν νομοτέλειαν καί τάξιν εἰσέρχωνται εἰς τά ἐνδότερα αὐτῆς καί ἀποφεύγουν τήν διά λόγους οἰκονομικῆς ἐκμεταλλεύσεως ἤ ἄλλους, ὡς ἀνεφέρομεν, βεβιασμένην χρησιμοποίησιν τῶν πορισμάτων τῆς ἐρεύνης των. Χρειάζεται μακρά πεῖρα διά νά βεβαιωθῇ ὅτι αἱ διαπιστωθεῖσαι εὐεργετικαί ἐπιρροαί ἐκ τῆς ἐφαρμογῆς τῶν νέων γνώσεων δέν συνεπάγονται παραπλεύρως ἐπιβλαβεῖς παρενεργείας εἰς τό περιβάλλον καί βεβαίως εἰς αὐτόν τοῦτον τόν ἄνθρωπον.

Κατά τήν δημιουργίαν τοῦ κόσμου ἡ τότε φωνή καί τό πρῶτον πρόσταγμα τοῦ Κυρίου "οἷον νόμος τις ἐγένετο φύσεως, καί ἐναπέμεινε τῇ γῇ, τήν τοῦ γεννᾶν αὐτῇ καί καρποφορεῖν δύναμιν εἰς τό ἑξῆς παρεχόμενος..." (Μεγάλου Βασιλείου, εἰς τήν ἑξαήμερον Θ΄, P.G. 29, 96A), ἐξασφαλίζουσα τήν ἀειφορίαν αὐτῆς. Καί ἡ γῆ θά συνεχίσῃ νά γεννᾷ καί νά καρποφορῇ ἐφ᾿ ὅσον ἀφεθῇ εἰς τήν φυσικήν αὐτῆς τάξιν καί ἐφ᾿ ὅσον ἡμεῖς οἱ πάροικοι ἐπ᾿ αὐτῆς πορευθῶμεν κατά τά προστάγματα καί τάς ἐντολάς τοῦ Θεοῦ καί φυλάττωμεν καί ποιῶμεν αὐτάς. Τότε Ἐκεῖνος μόνον "δώσει τόν ὑετόν ἡμῖν ἐν καιρῷ αὐτοῦ, καί ἡ γῆ δώσει τά γενήματα αὐτῆς, καί τά ξύλα τῶν πεδίων ἀποδώσει τόν καρπόν αὐτῶν [...] καί φαγώμεθα τόν ἄρτον ἡμῶν εἰς πλησμονήν καί κατοικήσωμεν μετά ἀσφαλείας ἐπί τῆς γῆς ἡμῶν. Καί πόλεμος οὐ διελεύσεται διά τῆς γῆς ἡμῶν[...]" (πρβλ. Λευιτ. 26, 4-5).

Προσευχόμενοι ἐπί τῇ εὐσήμῳ ταύτῃ ἡμέρᾳ καί τῇ εἰσόδῳ τοῦ ἐνιαυτοῦ μετά Ἰησοῦ τοῦ Ναυῆ, Συμεών τοῦ ἰσαγγέλου καί τῶν ἐν Ἐφέσῳ ἑπταρίθμων παίδων καί μετά τοῦ ἱεροῦ Ψαλμῳδοῦ Δαυίδ πρός τόν Κύριον ὅπως ἐξαποστείλῃ τό πνεῦμα Αὐτοῦ καί ἀνακαινίσῃ τό πρόσωπον τῆς γῆς (πρβλ. Ψαλμ. 103, 30), εὐλογῶν τά ἔργα τῶν χειρῶν Αὐτοῦ καί καταξιῶν ἡμᾶς λυσιτελῶς περαιῶσαι τήν τοῦ χρόνου περίοδον, ἐπικαλούμεθα ὑπέρ τῶν ἐρευνώντων τάς δυνάμεις τῆς φύσεως τόν φωτισμόν, τήν χάριν καί τήν εὐλογίαν τοῦ Ἁγίου Πνεύματος. Ἀμήν.

͵βιγ΄ Σεπτεμβρίου α΄
+Ὁ Κωνσταντινουπόλεως Βαρθολομαῖος
Ἀγαπητός ἐν Χριστῷ ἀδελφός καί διάπυρος πρός Θεόν εὐχέτης